• Arama

Dünyanın İlk Tapınağına Yolculuk: Göbeklitepe

1986 yılında Mahmut Kılıç adında bir çiftçi, bir gün tarlasını sürerken bulduğu heykeli para eder düşüncesiyle müzeye götürür. Müzedeki yetkililer heykelin tarihi bir özelliği olmadığı savıyla heykeli müze ambarına atar. Yıllar sonra müzeye gelen başta Alman Arkeoloji Enstitüsü görevlisi Klaus Schmidt olmak üzere uzman kişiler tarafından incelenen heykelin değeri anlaşılır; heykelin bulunduğu tepenin birkaç metre derinlerine inince saklı tarih gün yüzüne çıkar.

Dünyanın en eski tapınağı “tarihin sıfır noktası” Göbeklitepe’yi Aret Vartanyan ile birlikte keşfetmek için tıklayın.

Kazılarla gün yüzüne çıkan ve ünlenen Göbeklitepe, Urfa'nın 20 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Denizden yüksekliği 834 metredir. Urfa'dan bakıldığında görülebilecek bir yerde, geniş görüş mesafelerini görebilecek hâkim bir noktadadır. Bu coğrafi konumu, Göbeklitepe'nin önemli özelliklerinden biridir. İnsanoğlunun en büyük adımlarından biri olan Neolitik Devrim'in yani tarımın başlamasının, hayvanların evcilleştirilmesinin, ilk kurulan köylerle birlikte yerleşik yaşama geçişin, sınıflaşmanın nüvelerinin oluşmasının; kısacası uygarlığın ilk adımlarının atılmasının gerçekleştiği çekirdek bölgelerden biri, belki de en önemlisi olan 'Bereketli Hilal' topraklarında yer almaktadır.

Yaklaşık 11.600 yıl önce Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan bölgede insanlık tarihinin en önemli oluşumlarından biri olan inşa edilen Göbeklitepe, Mezopotamya’daki ilk şehirlerden 4.600 yıl, milyonlarca turistin ziyaret ettiği İngiltere’deki ünlü Stonehenge’den 6.600 yıl, Mısır Piramitleri’nden 7.100 yıl, Malta Adası’nda bulunan tapınaklardan da 6.100 yıl daha eskidir.

Göbeklitepe, yerleşim yerinden öte, bir tapınak merkezidir. Bulunan mimari yapılar günlük yaşama yönelik değil, aksine Hac gibi özel amaçlar için yapılmış kült yapılardır.

Göbeklitepe üzerinde yapılan jeomanyetik ve georadar taramalarda çapları 20 ile 30 metreye varan daire biçimli 20 adet tapınma amaçlı kullanılan alan tespit edilmiş, bunlardan ancak 6 yapı katı bugüne kadar ortaya çıkarılabilmiştir. Duvarlarının kalınlığı 1.4 metre olan 12 metre boyundaki ‘T’ biçiminde sütunlar ile çevrilmiş bu tapınakların merkezinde iki ‘T’ biçiminde sütun karşılıklı olarak yer alır. Arkeologlar boyları 3 ile 6 metre arasında değişen bu ‘T’ biçimindeki sütunların stilize edilmiş insan tasvirleri olduğunu düşünmektedirler. Bunun sebebi ‘T’ biçimindeki sütunlarda görülen kol ve el tasvirleridir. Ayrıca bu sütunlar üzerine işlenmiş hayvan tasvirleri ve soyut semboller bulunmaktadır.

Göbeklitepe, Neolitik Dönem'de kullanılmış ve sonra da terk edilmiştir. Göbeklitepe'nin anıtsal yapıları, onu yapan Neolitik Dönem insanları tarafından bilinçli olarak doldurulmuş, bir nevi gömülmüştür. Bu dönemde yaşam biçimlerini de değiştirmeye başlayan son avcılar, eski kimliklerini, avcı-toplayıcı yaşamlarında onlar için önemli olan inanışlarını, sembol dünyalarını tahrip etmeden kapatarak terk etmişlerdir. Bu nedenle son avcıların buluşma merkezi olan eşsiz tapınaklar dağı, ıssız, ırak, sessiz doğal ortamda, tahrip edilmeden günümüze kadar ulaşabilmiştir.

Şimdiye kadar resmin taşa kazındığı en eski yer Göbeklitepe’dir. Bu da bölge üzerindeki rivayet bulutunun daha gizemli bir hal almasına neden oluyor kuşkusuz. Öyle ki; İncil'in 'Yaradılış' bölümünde Adem ve Havva'nın yasak elmayı yediği 'Cennet Bahçesi'nin Asur'un batısında yer aldığı yazar. 4 nehirle çevrelendiği, bunlardan ikisinin Fırat ve Dicle olduğu bilinen 'Cennet Bahçesi' ile Göbeklitepe'nin konumu arasında benzerlik bulunmaktadır. Yine Asur tabletlerinde bahsedilen 'Beth' adlı medeniyetin konumlandığı yer olarak Göbeklitepe'nin bulunduğu yer tarif edilir. Tevrat'ta da 'Cennet Bahçesi'nin Suriye'nin kuzeyinde olduğu belirtilmektedir.

İnsanlık tarihindeki birçok sırrı açığa çıkarırken çözülmesi gereken birçok gizemi de beraberinde getiren Göbeklitepe, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi ve bir seneyi aşkın süredir ziyaretçilerine açık. Siz de tarihin sıfır noktasını keşfetmek, kadim dünyanın topraklarına yolculuk yapmak istiyorsanız Aret Vartanyan ile düzenlenen turda mutlaka yerinizi ayırtmalısınız.

E-Bülten Üyeliği
X
SÖZLEŞME

Bu internet sitesine girilmesi veya mobil uygulamanın kullanılması sitenin ya da sitedeki bilgilerin ve diğer verilerin programların vs. kullanılması sebebiyle, sözleşmenin ihlali, haksız fiil, ya da başkaca sebeplere binaen, doğabilecek doğrudan ya da dolaylı hiçbir zararlardan ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını, tarafımdan internet sitesinde E-Bültene üye olmak için veya başkaca bir sebeple verdiğim kişisel verileri, özellikle de isim, adres, telefon numarası, e-posta adresi, banka bilgisi, yaş ve cinsiyetle ilgili benzeri bilgileri kendi rızam ile paylaştığımı, ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun nin bu bilgileri kullanmasına muvafakat ettiğimi, bu bilgilerin 3.gerçek ve/veya tüzel kişilerin eline geçmesi ve bu şekilde olumsuz yönde kullanılması halinde ve/veya bu bilgilerin başkaca kişiler ile paylaşılması halinde ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını gayri kabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ederim.